Achter de prachtige historische voorgevel van het EDELambachtshuys aan de Haven 13 gaat een unieke collectie Schoonhovens zilver schuil. “Een hobby gestart door mijn overgrootvader en voortgezet door de opvolgers”, aldus Ab Rikkoert. In de imposante collectie die te bewonderen is in het EDELambachtshuys is de afkomst het bindende element. Alle voorwerpen zijn voorzien van een Schoonhovens keurmerk. Tevens hebben alle stukken een museale waarde en draagt het bij aan het zilveren verhaal over de historie van de Zilverstad Schoonhoven.

In de collectie is goed te zien hoe het Schoonhovense zilverwerk zich heeft ontwikkeld gedurende de tijd. Een opvallend element is bijvoorbeeld dat van vóór 1700 alleen grote zilveren gebruiksvoorwerpen bewaard zijn gebleven, zoals zilveren drinkbekers en herinneringslepels. Deze stukken zijn dan ook zeer zeldzaam en vormen de pronkstukken in de museumcollectie. Het feit was dat in die tijd zilver gebruikt werd als betaalmiddel, dit betekende dat je je geld liet omzetten in een zilveren voorwerp. Wanneer je weer geld nodig had, dan liet je het omsmelten en werd het d.m.v. munten weer een betaalmiddel. Dit vormt dan ook direct de reden dat veel zilver is verdwenen.

In het begin van de achttiende eeuw richten de zilversmeden zich steeds meer op het kleinere zilverwerk, zoals de tabaks-, snuif- en lodereindoosjes. De reden van deze specialisatie was de handel. De kleinere producten waren gemakkelijker te vervoeren naar klanten in heel het land. Tevens werd het werk steeds vaker per serie vervaardigd, waardoor de zilversmeden relatief weinig zilver nodig hadden. Tevens vindt u vele verschillende voorbeelden in alle soorten en maten van dit soort zilverwerk in het museum.

Rond het jaar 1900 deden de grotere machines zoals de persen en walsen hun intrede binnen het atelier van de zilversmeden. Het effect van deze machines was wederom terug te zien in fabricage van zilveren voorwerpen. De zilversmeden waren in staat het aanbod uit te breiden, gezien de meerdere mogelijkheden en tijdswinst door de technische hulpmiddelen. De productie van dienbladen, theeserviezen en tafelzilver werd sindsdien opgeschaald. Veel van deze unieke stukken zijn wederom ook te bewonderen op de vrouwengalerij in de synagoge.

Naast het kleine en grote zilverwerk bestaat de museumcollectie ook uit zilveren objecten welke vervaardigd zijn met ambachtelijk hoogstaande technieken. Zo zijn het fijne filigrainwerk, de vele pepermuntdoosjes met verschillende voorstellingen en de unieke objecten als de ‘Kikkerschaal’ en de Joodse siertorens van dichtbij te bewonderen. Voor de vele klederdrachten in Nederland zijn voor gouden en zilveren streeksieraden vervaardigd. Objecten als de Zeeuwse knoppen, broekstukken en schoengespen hebben een speciale plaats gekregen in het museum. Tevens is het schaalmodel van het zeilschip de “Cutty Sark” met de daarbij behorende zilveren voorwerpen een waar pronkstuk voor het oog.

De grootste en meest unieke collectie Schoonhovens zilver is voor iedereen toegankelijk. De familie Rikkoert heeft de eeuwenoude collectie met veel passie en liefde bijeengebracht en willen deze delen met mensen die er net zoveel plezier als wij zelf, aldus Ab Rikkoert.

Bijzondere unieke voorwerpen

– Het oudst bekende stuk Schoonhovens zilver: Een avondmaalsbeker uit 1629
– Een driedelig theeservies uit 1755, Gerard Koen
– Een acht kilo zware juwelenkist uit 1911, Gerrit Greup
– Een zilveren roskam uit 1773, Gerard Koen
– Kikkerschaal uit Schoonhoven 1935, P. Heerens
– Joodse siertorens uit Schoonhoven 1891

De Jan van Beaumont Prijs
De historie van Schoonhoven is belangrijk voor de stad en draagt bij aan de unieke identiteit. Het initiatief om een museumcollectie van Antiek Schoonhovens Zilver te verzamelen heeft dan ook bijzondere wijze bijgedragen aan het behouden van de historie.

De Stichting Nationale Zilverdag promoot de Zilverstad en ondersteunt daarmee niet alleen de Schoonhovense goud- en zilversmeden en de juweliers, maar ook de musea, de horeca, winkels en ondernemers. Het toerisme in Schoonhoven steunt voor een belangrijk deel op het begrip Zilverstad. Daarom is het belangrijk dat de geschiedenis van Schoonhoven Zilverstad wordt verzameld, onderzocht, toegankelijk gemaakt en uitgedragen.

Uitreiking
Teneinde dit cultuurhistorisch onderzoek en publicaties daarover te stimuleren en teneinde blijk te geven van haar grote waardering voor diegenen die dit doen, kent de Stichting Nationale Zilverdag jaarlijks een prijs toe:

De Jan van Beaumont Prijs
Het bestuur van de Stichting Nationale Zilverdag heeft na overleg en advies besloten de Jan van Beaumont prijs 2001 toe te kennen aan
de heer Henk Rikkoert

Het volgende onderschrift werd bijgevoegd aan de uitreiking van de in 2001 uitgereikte prijs:

‘De heer Rikkoert sr. heeft in de afgelopen decennia de meest omvangrijke collectie Schoonhovens zilver van Nederland bijeen gebracht, gedetermineerd, beschreven en in Schoonhoven op een laagdrempelige wijze toegankelijk gemaakt voor een breed publiek. De collectie omvat het gehele Schoonhovense oeuvre vanaf de vroege 17e eeuw tot heden: kerkelijk zilver, siervoorwerpen, gebruiksvoorwerpen, streeksieraden en memorabilia. Naast zijn betekenis van nationale cultuur-historische waarde vormt de collectie tevens een toeristische attractie van belang voor Schoonhoven. Voor dit gehele werk verdient de heer Rikkoert algemene erkenning van ieder die Schoonhoven Zilverstad een warm hart toedraagt’.

“Jan van Beaumont”
Jan van Beaumont, heer van Schoonhoven van 1310 tot 1356, jongere broer van graaf Willem III van Holland, uit het Henegouwse huis. Onder zijn heerschappij werd Schoonhoven ommuurd met 1,6 kilometer stadsmuur en voorzien van verdedigingstorens, poorten en waterwerken. Tevens werden belangrijke gebouwen en instellingen gesticht: De Grote of Sint Bartholomeuskerk, het Karmelietenklooster en de eerste Waag, om er enkele te noemen. Het Schoonhovense kasteel werd door hem belangrijk uitgebreid en versterkt.